Class 12 Advance Assamese Chapter 10 Solution ‘কপিলীপৰীয়া সাধু‘ বিচাৰি থকা students-সকলৰ বাবে এই post-টো বিশেষভাৱে helpful হ’ব। Class 12 Advance Assamese subject-ৰ Chapter 10 ভালদৰে বুজি পোৱা আৰু examination-ৰ বাবে important question answer practice কৰা অতি প্ৰয়োজনীয়। সেইবাবে chapter-টোৰ বিভিন্ন প্ৰশ্নৰ সহজ আৰু বুজিবলৈ সুবিধা হোৱা solution ইয়াত পাব পাৰিব।
AHSEC Class 12 Advance Assamese Chapter 10 কপিলীপৰীয়া সাধু
যিসকল students-এ online-ত Class 12 Advance Assamese Chapter 10 Solution search কৰি আছে, তেওঁলোকে আমাৰ website-ৰ পৰা chapter-wise question answer আৰু অন্যান্য study materials লাভ কৰিব পাৰিব।
Chapter 10 কপিলীপৰীয়া সাধু
গোট – 3
১। ‘কপিলীপৰীয়া সাধু’ উপন্যাসখনৰ লেখক কোন? তেওঁৰ চমু পৰিচয় দাঙি ধৰা।
উত্তৰঃ ‘কপিলীপৰীয়া সাধু’ উপন্যাসখনৰ ৰচয়িতা হৈছে বিশিষ্ট অসমীয়া সাহিত্যিক নৱকান্ত বৰুৱা। ১৯২৬ চনত জন্মগ্ৰহণ কৰা বৰুৱাদেৱ আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ এগৰাকী অন্যতম শক্তিশালী কবি, ঔপন্যাসিক আৰু সমালোচক হিচাপে পৰিচিত। তেওঁ কটন মহাবিদ্যালয়ৰ উপাধ্যক্ষ পদত অধিষ্ঠিত হৈ কৰ্মজীৱনৰ অন্ত পেলাইছিল।
কবিতা সাহিত্যত নৱকান্ত বৰুৱাৰ বিশেষ অৱদান আছে। তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য কাব্যগ্ৰন্থসমূহৰ ভিতৰত ‘হে অৰণ্য হে মহানগৰ’, ‘এটি-দুটি-এঘাৰটি তৰা’, ‘যতি আৰু কেইটামান স্কেচ’, ‘মোৰ আৰু পৃথিৱীৰ’ আদি বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ শিশু সাহিত্যৰ ক্ষেত্ৰতো উল্লেখনীয় অৱদান আগবঢ়াইছে। ‘আখৰৰ জখলা’, ‘শিয়ালী পালেগৈ ৰতনপুৰ’, ‘ভত উকাৰে ভু’ আৰু ‘আফ্ৰিকাৰ সাধু’ আদি তেওঁৰ জনপ্ৰিয় শিশু গ্ৰন্থ।
উপন্যাস সাহিত্যতো নৱকান্ত বৰুৱাই নিজৰ স্বকীয় প্ৰতিভাৰ পৰিচয় দিছে। ‘কপিলীপৰীয়া সাধু’ তেওঁৰ প্ৰথম উপন্যাস। এই উপন্যাসত অসমৰ গ্ৰাম্য জীৱন, প্ৰকৃতি আৰু নদীকেন্দ্ৰিক সমাজৰ এক জীৱন্ত ছবি অংকিত হৈছে। বিশেষকৈ কপিলী নদীক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠা মানুহৰ জীৱন, অনুভূতি আৰু সংগ্ৰামৰ কাহিনী ইয়াত সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ পাইছে। উপন্যাসখনৰ মূল চৰিত্ৰ ৰূপাইৰ শৈশৱৰ পৰা বিবাহকাললৈকে জীৱনৰ বিভিন্ন অভিজ্ঞতা আৰু ঘটনাৰ বৰ্ণনা ইয়াত সন্নিবিষ্ট হৈছে।
‘ককাদেউতাৰ হাড়’, ‘গৰমা কুঁৱৰী’, ‘মানুহ আটাইবোৰ জীৱ’, ‘অপদাৰ্থ’, ‘পটাচাৰা’ আৰু ‘অসম্পূৰ্ণ অহিংসাৰ জুই’ আদি নৱকান্ত বৰুৱাৰ আন কেইখনমান উল্লেখযোগ্য উপন্যাস। সাহিত্যৰ বিভিন্ন শাখাত তেওঁৰ সৃষ্টিশীল অৱদানে অসমীয়া সাহিত্যক এক নতুন দিশ প্ৰদান কৰিছে।
২। উপন্যাস কাক বোলে? উপন্যাসৰ উপাদান বা সমলসমূহ চমুকৈ আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ উপন্যাস সাহিত্যৰ এক অন্যতম জনপ্ৰিয় আৰু বিস্তৃত শাখা। ইয়াৰ পৰিসৰ বহল হোৱাৰ বাবে সমাজ, সংস্কৃতি আৰু মানৱ জীৱনৰ বিভিন্ন দিশ বিশদভাৱে চিত্ৰিত কৰিব পাৰে। উপন্যাসত মানৱ জীৱনৰ সুখ-দুখ, আশা-আকাংক্ষা, সংঘাত আৰু অভিজ্ঞতাসমূহ কল্পনা আৰু বাস্তৱৰ সমন্বয়ত গদ্য ভাষাৰে প্ৰকাশ কৰা হয়।
‘উপন্যাস’ শব্দটো ইংৰাজী Novel শব্দৰ অসমীয়া প্ৰতিশব্দ। ইংৰাজী Novel শব্দৰ উৎপত্তি ইটালীয় Novella শব্দৰ পৰা হৈছে। উপন্যাসৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে বাস্তৱ জীৱনৰ পটভূমিত কল্পনাৰ সহায়ত চৰিত্ৰ আৰু ঘটনাৰ এক সম্পূৰ্ণ ছবি অংকন কৰা। সমালোচক ড° আৰ্ণল্ড কেটলৰ মতে, যথেষ্ট দৈৰ্ঘ্যৰ স্বয়ংসম্পূৰ্ণ বাস্তৱধৰ্মী গদ্য-কাহিনীয়েই উপন্যাস। সৰল ভাষাত ক’বলৈ গ’লে, মানৱ জীৱনৰ প্ৰতিফলন ঘটোৱা গদ্য সাহিত্যই উপন্যাস।
উপন্যাসৰ কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ উপাদান আছে। ইয়াৰ ভিতৰত কাহিনী, চৰিত্ৰ, সংলাপ, পৰিৱেশ আৰু লেখকৰ জীৱন-দৰ্শন বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য।
কাহিনী: কাহিনী উপন্যাসৰ মূল ভেটি। ঘটনাৰ সুশৃংখল বিন্যাস আৰু আকর্ষণীয় উপস্থাপনৰ ওপৰতে উপন্যাসৰ সফলতা বহুখিনি নিৰ্ভৰ কৰে। কাহিনীয়ে পাঠকক আৰম্ভণিৰ পৰা শেষলৈকে আগ্ৰহী কৰি ৰাখে।
চৰিত্ৰ: উপন্যাসৰ চৰিত্ৰসমূহ সাধাৰণতে বাস্তৱ জীৱনৰ পৰা আহৰণ কৰা হয়। বাস্তৱতা আৰু কল্পনাৰ সংমিশ্ৰণত এই চৰিত্ৰবোৰ জীৱন্ত ৰূপ লাভ কৰে। পাঠকে এই চৰিত্ৰসমূহৰ সুখ-দুখৰ লগত নিজকে জড়িত অনুভৱ কৰে।
সংলাপ: সংলাপ উপন্যাসৰ এক শক্তিশালী উপাদান। ইয়াৰ জৰিয়তে চৰিত্ৰৰ মনোভাৱ, স্বভাৱ আৰু চিন্তাধাৰা প্ৰকাশ পায়। সহজ, স্বাভাৱিক আৰু সময়োপযোগী সংলাপে কাহিনীক অধিক জীৱন্ত আৰু আকর্ষণীয় কৰি তোলে।
পৰিৱেশ: উপন্যাসত উপস্থাপিত ঘটনা আৰু চৰিত্ৰসমূহক বিশ্বাসযোগ্য কৰি তুলিবলৈ উপযুক্ত পৰিৱেশ সৃষ্টিৰ প্ৰয়োজন। সমাজ, সময়, স্থান, আচাৰ-ব্যৱহাৰ আৰু সংস্কৃতিৰ সঠিক চিত্ৰণে উপন্যাসক বাস্তৱসম্মত ৰূপ প্ৰদান কৰে।
লেখকৰ জীৱন-দৰ্শন: প্ৰায় প্ৰতিখন উপন্যাসতেই লেখকৰ চিন্তা, আদৰ্শ আৰু জীৱন-দৰ্শনৰ প্ৰতিফলন দেখা যায়। চৰিত্ৰ, ঘটনা আৰু সংলাপৰ মাজেদি লেখকে নিজৰ দৃষ্টিভংগী পাঠকৰ ওচৰত প্ৰকাশ কৰে।
এইদৰে কাহিনী, চৰিত্ৰ, সংলাপ, পৰিৱেশ আৰু জীৱন-দৰ্শনৰ সমন্বয়ত উপন্যাস এক সম্পূৰ্ণ সাহিত্যিক ৰূপ লাভ কৰে আৰু মানৱ জীৱনৰ বহুমাত্ৰিক ছবি পাঠকৰ সন্মুখত দাঙি ধৰে।
৩। ‘কপিলীপৰীয়া সাধু’ উপন্যাসৰ মূল কাহিনীটো চমুকৈ লিখা।
উত্তৰঃ নৱকান্ত বৰুৱাৰ ‘কপিলীপৰীয়া সাধু’ উপন্যাসখন কপিলী নৈক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠা জনজীৱন, প্ৰকৃতি আৰু মানুহৰ অনুভূতিৰ এক সুন্দৰ চিত্ৰ। উপন্যাসখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰ হৈছে ৰূপ সিং, যাক সকলোৱে ৰূপাই বুলি চিনি পায়। শৈশৱৰ পৰাই ৰূপাইৰ কপিলী নৈৰ সৈতে এক গভীৰ আত্মিক সম্পৰ্ক গঢ় লৈ উঠে। সুযোগ পালেই সি নদীৰ পাৰত বহি সময় কটাই ভাল পায়।
গাঁৱৰ পাঠশালাত প্ৰাথমিক শিক্ষা লাভ কৰাৰ পিছত অধিক শিক্ষাৰ আশাৰে ৰূপাই চহৰলৈ যায়। কিন্তু এজন বঙালী উকীলৰ ঘৰত থাকোঁতে পঢ়া-শুনাৰ সলনি ঘৰুৱা কামত ব্যস্ত থাকিবলগীয়া হোৱাত তাৰ শিক্ষাজীৱন আগবাঢ়িব নোৱাৰিলে। এই ব্যৰ্থতাই তাক মানসিকভাৱে আঘাত দিয়ে। এনে অৱস্থাত সি গান্ধীজীৰ স্বাধীনতা আন্দোলনত যোগদান কৰে আৰু কাৰাবাস খাটিবলগীয়া হয়।
কাৰাগাৰত ৰূপাইৰ জীৱনত নতুন অভিজ্ঞতাৰ সূচনা হয়। তিলক গোঁসাই আৰু সুধাংশু বাবুৰ দৰে ব্যক্তিৰ সংস্পৰ্শলৈ আহি সি দেশপ্ৰেম, অহিংসা, সাম্প্ৰদায়িক সম্প্ৰীতি আৰু সমাজসেৱাৰ আদৰ্শৰ বিষয়ে বহু কথা শিকে। জেলৰ পৰা মুক্তি লাভ কৰাৰ পিছত সি নিজৰ গাঁৱলৈ উভতি আহে আৰু সমাজৰ উন্নতিৰ বাবে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। বন্ধ হৈ যোৱা বিদ্যালয় পুনৰ চালু কৰাৰ উপৰিও গাঁৱৰ কল্যাণমূলক কামত নিজকে নিয়োজিত কৰে।
এসময়ত বানপানীৰ সাহায্য কাৰ্যত অংশ লওঁতে ৰূপাইৰ সোণপাহিৰ সৈতে পৰিচয় হয়। ইয়াৰ মাজতে সি নিজৰ জন্মৰ এক গুপ্ত সত্য জানিব পাৰে–ধীৰ সিঙেই তাৰ প্ৰকৃত পিতৃ নহয়; সি আচলতে বানত উটি অহা এজন শিশু। এই সত্যই ৰূপাইক গভীৰভাৱে বিচলিত কৰে। জীৱনৰ এই সংকটময় সময়ত কপিলীয়ে যেন তাক সোণপাহিৰ কাষলৈ লৈ যায়।
ৰূপাই আৰু সোণপাহিৰ মাজত গভীৰ অনুৰাগৰ সৃষ্টি হয়। যদিও ৰূপাইয়ে তাইক আন্তৰিকভাৱে ভাল পাইছিল, তথাপিও তেওঁলোকৰ সম্পৰ্কে পৰম্পৰাগত সংসাৰ জীৱনৰ ৰূপ নল’লে। পৰিস্থিতিৰ চাপে সোণপাহিয়ে দুখজনক পৰিণতি বাছি লয় আৰু কপিলীৰ বুকুতেই চিৰবিদায় লয়। সোণপাহিৰ মৃত্যুৱে ৰূপাইক গভীৰভাৱে আঘাত দিয়াৰ লগতে জীৱনৰ নতুন পথ বাছি ল’বলৈ উদ্বুদ্ধ কৰে। তাৰ পিছত সি সংসাৰ জীৱনত প্ৰৱেশ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।
এইদৰে ‘কপিলীপৰীয়া সাধু’ উপন্যাসখনত ৰূপাইৰ জীৱনসংগ্ৰাম, প্ৰেম, দুখ-বেদনা, সমাজসেৱা আৰু কপিলী নদীৰ সৈতে তাৰ অন্তৰংগ সম্পৰ্কৰ এক হৃদয়স্পৰ্শী কাহিনী চিত্ৰিত হৈছে।
৪। ৰূপাইৰ চৰিত্ৰটো বিশ্লেষণ কৰা।
উত্তৰঃ ‘কপিলীপৰীয়া সাধু’ উপন্যাসখনৰ কেন্দ্ৰীয় আৰু আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰ হৈছে ৰূপ সিং, অৰ্থাৎ ৰূপাই। সমগ্ৰ উপন্যাসখনত ৰূপাইৰ জীৱন, চিন্তা, অনুভূতি আৰু কৰ্মকেই কাহিনীৰ মূল ধাৰা হিচাপে উপস্থাপন কৰা হৈছে।
শৈশৱৰ পৰাই ৰূপাইৰ কপিলী নদীৰ সৈতে এক বিশেষ আত্মিক সম্পৰ্ক গঢ় লৈ উঠে। নদীখনৰ প্ৰতি থকা গভীৰ টানে সি সুযোগ পালেই কপিলীৰ পাৰত বহি সময় কটাইছিল। গাঁৱৰ পাঠশালাত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত অধিক শিক্ষাৰ বাবে বাপেকে তাক চহৰলৈ পঠিয়াইছিল। কিন্তু বঙালী উকীলৰ ঘৰত থাকি পঢ়া-শুনাৰ সলনি ঘৰুৱা কামত ব্যস্ত থাকিবলগীয়া হোৱাত সি শিক্ষাক্ষেত্ৰত সফলতা লাভ কৰিব নোৱাৰিলে।
পৰৱৰ্তী সময়ত ৰূপাই গান্ধীজীৰ সত্যাগ্ৰহ আন্দোলনত যোগদান কৰি কাৰাগাৰলৈ যায়। জেলত তিলক গোঁসাই আৰু আন দেশপ্ৰেমিকসকলৰ সংস্পৰ্শলৈ আহি সি দেশসেৱা, অহিংসা আৰু সমাজকল্যাণৰ আদৰ্শত উদ্বুদ্ধ হয়। মুক্তি লাভ কৰাৰ পিছত গাঁৱলৈ উভতি আহি ৰূপাইয়ে সমাজৰ উন্নয়নৰ কামত আত্মনিয়োগ কৰে। বিশেষকৈ বন্ধ হৈ যোৱা বিদ্যালয় পুনৰ আৰম্ভ কৰা আৰু গাঁৱৰ বিভিন্ন গঠনমূলক কামত অংশগ্ৰহণ কৰাটো তাৰ উল্লেখযোগ্য অৱদান।
বানপানীৰ সময়ত সাহায্যকাৰ্য চলাওঁতে ৰূপাইৰ সোণপাহিৰ সৈতে পৰিচয় হয়। সময়ৰ লগে লগে দুয়োৰে মাজত এক গভীৰ মানসিক সম্পৰ্ক গঢ় লৈ উঠে। ইয়াৰ মাজতে বাপেকৰ মৃত্যুৰ পিছত ৰূপাইয়ে নিজৰ জন্মৰ আচল সত্য জানিবলৈ পায়। সি উপলব্ধি কৰে যে ধীৰ সিং তাৰ জন্মদাতা পিতৃ নহয়; সি কপিলীৰ বুকুত উটি অহা এটি সন্তান। এই সত্যই তাৰ মনত গভীৰ আঘাত হানে আৰু সি মানসিকভাৱে বিপৰ্যস্ত হৈ পৰে।
জীৱনৰ এই সংকটময় সময়ত সোণপাহি ৰূপাইৰ জীৱনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আশ্ৰয় হৈ উঠে। ৰূপাইয়ে তাইক আন্তৰিকভাৱে ভাল পাইছিল যদিও সংসাৰ জীৱনৰ সপোনেৰে তাইক কেতিয়াও নিজৰ কৰি ল’ব বিচৰা নাছিল। সোণপাহিৰ অকাল মৃত্যুৱে ৰূপাইক গভীৰভাৱে ব্যথিত কৰে। তথাপিও সি জীৱনৰ বাস্তৱতাক স্বীকাৰ কৰি নতুন জীৱন আৰম্ভ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।
এইদৰে ৰূপাই এক সংবেদনশীল, কৰ্মঠ, আদৰ্শবাদী আৰু মানৱীয় গুণেৰে সমৃদ্ধ চৰিত্ৰ। তেওঁৰ জীৱনসংগ্ৰাম, সমাজসেৱা, প্ৰেম আৰু আত্মঅনুসন্ধানৰ মাজেদি নৱকান্ত বৰুৱাই অসমীয়া গ্ৰাম্য জীৱনৰ এক গভীৰ আৰু বাস্তৱ ছবি অংকন কৰিছে।
৫। তিলক গোসাঁই কোন? ৰূপাইয়ে তেওঁক ক’ত লগ পাইছিল? তিলক গোসাঁইয়ে ৰূপাইৰ জীৱনত কেনেদৰে পৰিৱৰ্তন আনিছিল?
উত্তৰঃ নৱকান্ত বৰুৱাৰ ‘কপিলীপৰীয়া সাধু’ উপন্যাসখনৰ এক উল্লেখযোগ্য আৰু প্ৰভাৱশালী চৰিত্ৰ হৈছে তিলক গোঁসাই। তেওঁ কাহিনীত মুখ্য চৰিত্ৰ ৰূপাইৰ জীৱনত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলোৱা এজন আদৰ্শবান ব্যক্তি হিচাপে চিত্ৰিত হৈছে।
ৰূপাইয়ে গান্ধীজীৰ সত্যাগ্ৰহ আন্দোলনত অংশগ্ৰহণ কৰি কাৰাগাৰলৈ যোৱাৰ পিছত তিলক গোঁসাইৰ সৈতে পৰিচিত হয়। সেই সময়ত ৰূপাইৰ স্বাধীনতা আন্দোলন, স্বৰাজ বা অহিংসা আদৰ্শৰ বিষয়ে বিশেষ জ্ঞান নাছিল। সি মূলতঃ ব্যক্তিগত হতাশা আৰু মানসিক অশান্তিৰ বাবেই আন্দোলনত জড়িত হৈছিল। কিন্তু জেলত তিলক গোঁসাইৰ সংস্পৰ্শলৈ অহাৰ পিছত তাৰ চিন্তা-চেতনাত এক আমূল পৰিৱৰ্তন আহে।
তিলক গোঁসাইয়ে সহজ ভাষাত ৰূপাইক মহাত্মা গান্ধীৰ আদৰ্শ, সত্যাগ্ৰহ, অহিংসা আৰু স্বদেশী আন্দোলনৰ তাৎপৰ্য বুজাই দিয়ে। তেওঁ বিদেশী বস্তু বৰ্জন, দেশপ্ৰেম আৰু আত্মত্যাগৰ মূল্য সম্পৰ্কেও ৰূপাইক শিক্ষা দিয়ে। এই শিক্ষাই ৰূপাইৰ মনত নতুন চেতনা জগাই তোলে আৰু তাৰ জীৱনৰ লক্ষ্য সলনি কৰি দিয়ে। ফলত ৰূপাইয়ে তিলক গোঁসাইক নিজৰ পথপ্ৰদৰ্শক আৰু আদৰ্শ ব্যক্তি হিচাপে মানি লয়।
কাৰাগাৰৰ পৰা মুক্তি লাভ কৰাৰ পিছতো তিলক গোঁসাইৰ আদৰ্শই ৰূপাইক প্ৰভাৱিত কৰি ৰাখে। তেওঁৰ প্ৰেৰণাতেই ৰূপাইয়ে নিজৰ গাঁৱৰ উন্নয়নমূলক কামত আত্মনিয়োগ কৰে। গাঁৱৰ বন্ধ হৈ যোৱা বিদ্যালয় পুনৰ মুকলি কৰে আৰু শিক্ষাৰ প্ৰসাৰৰ বাবে চেষ্টা চলায়। সমাজসেৱা আৰু গাঁওখনৰ কল্যাণৰ ক্ষেত্ৰত তিলক গোঁসাইৰ উপদেশ ৰূপাইৰ বাবে পথপ্ৰদৰ্শক হৈ থাকে।
পৰৱৰ্তী সময়ত ৰূপাইয়ে তিলক গোঁসাইৰ ওচৰত শৰণ লোৱাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰে। কিন্তু তিলক গোঁসাইয়ে ব্যক্তিগত শৰণ দিয়াৰ সলনি তেওঁক কয় যে সকলোৰে প্ৰকৃত আশ্ৰয় হৈছে মহাত্মা গান্ধীৰ আদৰ্শ। এই বক্তব্যই তেওঁৰ উদাৰ চিন্তাধাৰা আৰু সমাজমুখী মনোভাৱৰ পৰিচয় বহন কৰে।
সেয়েহে তিলক গোঁসাই কেৱল এজন চৰিত্ৰ নহয়; তেওঁ আদৰ্শ, দেশপ্ৰেম, সমাজসেৱা আৰু নৈতিক মূল্যবোধৰ প্ৰতীক। তেওঁৰ প্ৰভাৱতেই ৰূপাই এজন সাধাৰণ যুৱকৰ পৰা সমাজসচেতন আৰু দায়িত্বশীল ব্যক্তিলৈ ৰূপান্তৰিত হয়।
৬। ‘কপিলীপৰীয়া সাধু’ উপন্যাসত গাঁৱলীয়া জীৱনৰ চিত্ৰ কিদৰে প্ৰতিফলিত হৈছে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰঃ নৱকান্ত বৰুৱাৰ ‘কপিলীপৰীয়া সাধু’ উপন্যাসখন অসমীয়া গাঁওসমাজ, প্ৰকৃতি আৰু নদীকেন্দ্ৰিক জীৱনৰ এক বাস্তৱ আৰু হৃদয়স্পৰ্শী চিত্ৰ। উপন্যাসখনত কপিলী নৈক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠা জনজীৱনৰ সুখ-দুখ, আশা-নিৰাশা আৰু দৈনন্দিন জীৱনযাত্ৰাৰ বৰ্ণনা সুন্দৰভাৱে উপস্থাপন কৰা হৈছে।
উপন্যাসখনৰ মূল পটভূমি হৈছে কপিলীপাৰৰ গাঁও অঞ্চল। ইয়াত মানুহ আৰু প্ৰকৃতিৰ মাজৰ অটুট সম্পৰ্ক স্পষ্টভাৱে প্ৰকাশ পাইছে। বিশেষকৈ কপিলী নদীয়ে গাঁওবাসীৰ জীৱনত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলায়। কাহিনীৰ মুখ্য চৰিত্ৰ ৰূপাইৰো কপিলী নৈৰ প্ৰতি এক বিশেষ আকৰ্ষণ আছে। শৈশৱৰ পৰাই সি নদীখনৰ কাষত সময় কটাবলৈ ভাল পায় আৰু কপিলীৰ সৈতে এক মানসিক বন্ধন অনুভৱ কৰে।
ঔপন্যাসিকে ঋতু পৰিৱৰ্তনৰ লগে লগে গাঁওখনৰ বিভিন্ন ৰূপ জীৱন্তভাৱে অংকন কৰিছে। বাৰিষা কপিলীয়ে ভয়ংকৰ ৰূপ ধাৰণ কৰি বানপানী আনে, ফলত গাঁওসমূহ পানীত ডুব যায় আৰু মানুহে নানা কষ্ট ভোগ কৰে। অনাহাৰ, বেমাৰ-আজাৰ আৰু আৰ্থিক সংকটে গাঁওবাসীৰ জীৱন দুৰ্বিষহ কৰি তোলে। কিন্তু বান নামি যোৱাৰ পিছত আকৌ পথাৰত ধান গজে, প্ৰকৃতিয়ে নতুন ৰূপ ধৰে আৰু গাঁওখন পুনৰ সজীৱ হৈ উঠে।
উপন্যাসখনত গাঁওৰ শিক্ষা ব্যৱস্থা, সামাজিক জীৱন আৰু পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কৰ ছবিও স্পষ্টভাৱে ফুটাই তোলা হৈছে। ৰূপাইহঁতৰ পাঠশালাৰ জৰাজীৰ্ণ অৱস্থা সেই সময়ৰ গাঁওবাংলাৰ বাস্তৱ চিত্ৰ বহন কৰে। একেদৰে গাঁওবাসীৰ মাজত মতানৈক্য আৰু বিবাদ থাকিলেও বিপদৰ সময়ত সকলোৱে একেলগে সহায়ৰ হাত আগবঢ়ায়। এই সহযোগিতা আৰু সম্প্ৰীতিৰ মনোভাৱ গাঁওসমাজৰ এক বিশেষ বৈশিষ্ট্য হিচাপে উপন্যাসখনত প্ৰকাশ পাইছে।
ইয়াৰ উপৰিও গাঁওসমাজত প্ৰচলিত অন্ধবিশ্বাস, কুসংস্কাৰ, লোকাচাৰ, উৎসৱ-পাৰ্বণ আৰু সাধাৰণ মানুহৰ জীৱনসংগ্ৰামৰ বৰ্ণনাই উপন্যাসখনক অধিক বাস্তৱধৰ্মী কৰি তুলিছে। বানপানীৰ সময়ত হোৱা দুৰ্দশা, দৰিদ্ৰতা, কৃষিজীৱনৰ সমস্যা আৰু সামাজিক সম্পৰ্কৰ বিভিন্ন দিশৰ মাজেদি কপিলীপাৰৰ জীৱনযাত্ৰাৰ এক পূৰ্ণাংগ ছবি ইয়াত অংকিত হৈছে।
সেয়েহে ‘কপিলীপৰীয়া সাধু’ কেৱল এজন ব্যক্তিৰ কাহিনী নহয়; ই কপিলীপাৰৰ সমগ্ৰ গাঁওসমাজ, প্ৰকৃতি আৰু জনজীৱনৰ এক জীৱন্ত দলিল।
৭। “লোকে হাতৰ-কাণৰ বেচি ল’ৰা-চ’ৰা পঢ়ায়। ঈশ্বৰৰ কৃপাত তোমাৰ তামোল, টেঙাৰ বাৰীখনেই দুই-ডেৰ কুৰি টকা দিয়ে-তুমিনো নোৱাৰিবা কিয়?”
–– এই কথাষাৰৰ বক্তা কোন? তেওঁ কি প্রসঙ্গত এইদৰে কৈছে?
উত্তৰঃ উক্ত কথাষাৰ ৰূপাইৰ পিতৃ ধীৰ সিঙক ভাঙুৰী ভকতে কৈছিল।
ৰূপাইয়ে বৃত্তি নোপোৱাৰ বাবে দুখীয়া বাপেকে তাক আৰু পঢ়ুৱাব খোজা নাছিল। এই কথাটো ভাঙুৰী ভকতে ভাল পোৱা নাছিল। ভাঙুৰী ভকতে ৰূপাইক স্কুললৈ পঠাবলৈ দেউতাকক পৰামৰ্শ দিছিল। ৰূপাইৰ দেউতাকে বৃত্তি নোপোৱাকৈ স্কুলত পঢ়ালে মাছুল দিব নোৱাৰিব বুলি কৈছিল। তেতিয়া ভাঙুৰী ভকতে ধীৰ সিঙক কৈছিল যে, বহুতে হাতৰ-কাণৰ অলঙ্কাৰ বেচিও ল’ৰাক পঢ়ুৱায়। ধীৰ সিঙৰ যিহেতু তামোল-টেঙা বেচি ডেৰ কুৰি-দুকুৰি টকা ওলায়, সেয়ে তেওঁ ৰূপাইক কিয় পঢ়ুৱাব নোৱাৰিব।
৮। “নিছলা মহাপুৰুষ মই, মোক শৰণ দি উদ্ধাৰ কৰক মোৰ ঈশ্বৰ। একলব্যই মাটিৰ দ্রোণ সাজি লৈছিল।”
–– উক্ত কথাষাৰ কোনে, কাক, কি প্রসঙ্গত কৈছিল?
উত্তৰঃ ‘কপিলীপৰীয়া সাধু’ উপন্যাসৰ নায়ৰ ৰূপাইয়ে উক্ত কথাষাৰ তিলক গোঁসাইক কৈছিল। ৰূপাইয়ে জেলত থাকোতে তিলক গোঁসাইৰ সংস্পৰ্শলৈ আহি বহুতো কথা শিকিছিল। ৰূপাইয়ে তিলক গোঁসাইৰ ওচৰতে শৰণ ল’ব বুলি মনতে ভাবি থৈছিল। এই উদ্দেশ্যেৰে ৰূপাইয়ে এদিন তিলক গোঁসাইৰ ঘৰলৈ গৈছিল। পিছে তিলক গোঁসাইয়ে এতিয়া আৰু শৰণ-ভজন নিদিয়ে বুলি ৰূপাইক ক’লে। তেওঁ ৰূপাইক বুজালে যে, দুয়োজনেই এতিয়া মহাত্মা গান্ধীৰ শৰণ লৈ আছে। নিজৰ বাট নিজে বাছি ল’বলৈ গোঁসাইয়ে ৰূপাইক বুজালে। ৰূপাইয়ে তেতিয়া ক’লে যে, সি মহামূর্খ, তাক শৰণ দি গোঁসাইয়ে তাক উদ্ধাৰ কৰক। একলব্যই গুৰু দ্ৰোণৰ মূৰ্তি সাজি ধনুর্বিদ্যা শিকিছিল। ৰূপাইয়েও গোঁসাইক গুৰু হিচাপে মানিব বিচাৰিছিল
৯। “ৰূপাইৰ ভৰিৰ তলৰপৰা মাটিখিনি আঁতৰি যোৱা যেন লাগিল। পানী… পানী… চাৰিওফালে পানী… ধোঁৱা… অসংখ্য বেডলেম জ্বলিছে, অসংখ্য বিড়িৰ ধোঁৱা… বৰষুণ….. ধুমুহা…।”
—কি প্রসঙ্গত লেখকে উক্ত কথাষাৰ কৈছিল?
উত্তৰঃ ৰূপাইৰ জন্ম-ৰহস্য প্রকাশ পোৱাৰ পাছত ৰূপাইৰ মনত সৃষ্টি হোৱা মানসিক প্রতিক্ৰিয়াৰ কথা বৰ্ণনা কৰিবলৈ লেখকে এইদৰে কৈছে।
ৰূপাইৰ পিতৃ ধীৰ সিঙৰ মৃত্যুৰ পাছত ৰূপাইৰ জন্ম-ৰহস্য প্রকাশ হ’ল। ৰূপাইয়ে নিজকে সদায় ধীৰ সিঙৰ ল’ৰা বুলিহে জানি আহিছিল। বাপেকৰ মৃত্যুৰ পাছতহে ৰূপাইয়ে গম পালে যে তাক কপিলীৰ পৰাহে লৈ আনিছিল, সি সেইটো পৰিয়ালৰ কোনো নহয়। এই কথা গম পাই ৰূপাইয়ে অনুভৱ কৰিছিল যে তাৰ ভৰিৰ তলৰপৰা মাটিখিনি যেন আঁতৰি গৈছে। সি যেন চাৰিওফালে পানীৰ মাজতে আবদ্ধ হৈ আছে।
১০। “মই সোঁতত উটি অহা বিহফুল…. মোৰ কোনো বুৰঞ্জী নাই-যিখন ঘৰে মোক সংসাৰৰ স’তে চিনাকি কৰালে… সেইখন মোৰ ঘৰ নহয়…. ঘাটে ঘাটে ঠেকা খাই উৰি ফুৰিব লাগিব… অকণমান আশ্রয়… তেজৰ উৎসৱত অকণমান আহুতি… তুমি তাৰ গোঁসানী.. মহামায়া…।”
–উক্ত কথাষাৰ কোনে কৈছিল? উক্তিটোৰ তাৎপর্য বিশ্লেষণ কৰা।
উত্তৰঃ সোণপাহিব লগত ৰূপাইৰ আকস্মিকভাৱে চিনাকি হৈছিল। ৰূপাইয়ে যেতিয়া গম পালে যে সি ধীৰ সিঙৰ ল’ৰা নহয়, কপিলীৰ বানত উটি অহা ল’ৰাহে, সি কপিলীত আত্মজাহ দিব বিচাৰিছিল। কিন্তু কপিলীয়ে তাক সোণপাহিৰহে কাষ চপাই দিলে। ৰূপাইয়ে সোণপাহিক লগ পাবলৈ কপিলীৰ বুকুৱেদি যায়। গোঁসাই পুখুৰীত ৰূপাই-সোণপাহিৰ মিলন হয়। কিন্তু ৰূপাইয়ে সোণপাহিক পত্নী ৰূপে পাবলৈ বিচৰা নাছিল। সি সোণপাহিক প্ৰেমৰ অধিষ্ঠাত্রী দেবী হিচাপেহে বিচাৰিছিল। এই কথাকে ৰূপাইয়ে সোণপাহিক কৈছে যে, সি সোঁতত উটি অহা বিহফুল, তাৰ কোনো জন্ম-বুৰঞ্জী নাই। যিখন ঘৰে তাক সংসাৰৰ সৈতে চিনাকি কৰি দিলে, সেইখন তাৰ ঘৰ নহয়। সি ঘাটে ঘাটে ঠেকা খাই ফুৰিব লাগিব। সেয়ে সি সোণপাহিব ওচৰত অকণমান আশ্রয় বিচাৰিছে।
১১। “কপিলীলৈ মোৰ ভয় লাগে। কপিলীয়েই আমাক চিনাকি কৰিলে, কেতিয়াবা কপিলীয়েই আঁতৰলৈ লৈ যাব।”
–– উক্ত কথাষাৰ কোনে, কাক, কি প্রসঙ্গত কৈছিল বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ উক্ত কথাষাৰ সোণপাহিয়ে ৰূপাইক কৈছে। গোঁসাই পুখুৰীত মিলনৰ সময়ত ৰূপাইক সোণপাহিয়ে এনেদৰে কৈছে।
কপিলীত হোৱা বানপানীৰ সময়ত সাহায্যৰ কামত যাওঁতে ৰূপাইয়ে বানত উটি অহা সোণপাহিক লগ পায় আৰু উদ্ধাৰ কৰে। এদিন আকস্মিকভাৱে নিজৰ জন্ম-বহস্য গম পাই ৰূপাইয়ে কপিলী নৈত আত্মজাহ দিব বিচাৰিছিল। কিন্তু কপিলীয়ে তাক নলৈ সোণপাহিৰহে কাষ চপাই দিলেগৈ। ৰূপাইয়ে কপিলীৰ বুকুৱেদি সোণপাহিৰ ওচৰলৈ যায় আৰু গোঁসাই পুখুৰীত দুয়োৰে মিলন হয়। এদিন এই মিলনৰ মুহূততে সোণপাহিয়ে ৰূপাইক ক’লে যে, কপিলীলৈ তাইৰ ভয় লাগে। কপিলীয়েই সিহঁতক চিনাকি কৰালে- কেতিয়াবা কপিলীয়েই আঁতৰলৈ লৈ যাব । সোণপাহিৰ মনত সৃষ্টি হোৱা এই সন্দেৰ অমূলক নাছিল। কাৰণ কপিলীৰ বুকুতে সোণপাহি এদিন হেৰাই গ’ল।
১২। তলত দিয়াবোৰৰ চমু টোকা লিখাঃ
ৰঙিলী,
উত্তৰঃ ৰঙিলী: ৰঙিলী হৈছে ধীৰ সিঙৰ পত্নী আৰু ৰূপাইৰ পালক মাতৃ। মাতৃত্বৰ স্নেহ, মমতা আৰু ত্যাগৰ এক উজ্জ্বল নিদৰ্শন হিচাপে এই চৰিত্ৰটো উপন্যাসখনত ফুটাই তোলা হৈছে। কপিলীৰ বানত উটি অহা শিশু ৰূপাইক ধীৰ সিং আৰু ৰঙিলীয়ে নিজৰ সন্তানৰ দৰে ডাঙৰ-দীঘল কৰিছিল। যদিও ৰূপাই তাইৰ গৰ্ভজাত সন্তান নাছিল, তথাপিও ৰঙিলীয়ে কেতিয়াও মৰম-চেনেহৰ অভাৱ অনুভৱ কৰাবলৈ দিয়া নাছিল। ৰূপাইৰ সুখ-দুখ, আশা-আকাংক্ষা সকলো কথাতে তাইৰ গভীৰ মাতৃসুলভ মমতা প্ৰকাশ পাইছে।
সুলভ দোকানী,
উত্তৰঃ সুলভ দোকানী: সুলভ দোকানী হৈছে ভূৰবন্ধা গাঁৱৰ এজন সৰল আৰু সহৃদয় দোকানী। তেওঁ লাভৰ আশাত মানুহক ঠগা বা প্ৰতাৰণা কৰা ব্যক্তি নহয়; বৰঞ্চ গাঁওবাসীৰ সুখ-দুখৰ অংশীদাৰ। ৰূপাই সৰুতে এদিন হঠাৎ নোহোৱা হৈ যোৱাৰ সময়ত গাঁওবাসীয়ে বিচাৰি ফুৰোঁতে সুলভ দোকানীৰ নিজৰ ঘৰত থকা একমাত্ৰ লেমটো আগবঢ়াই দিয়ে। এই ঘটনাই তেওঁৰ সহানুভূতিশীল আৰু সহযোগিতাপৰায়ণ স্বভাৱৰ পৰিচয় দিয়ে।
সোণপাহী,
উত্তৰঃ সোণপাহী: সোণপাহী উপন্যাসখনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ নাৰী চৰিত্ৰ। বানপানীৰ ভয়ংকৰ সময়ত ৰূপাইয়ে তাইক উদ্ধাৰ কৰিছিল। এই ঘটনাৰ পিছৰে পৰা দুয়োৰে মাজত এক গভীৰ মানসিক সম্পৰ্ক গঢ় লৈ উঠে। সোণপাহী দয়ালু, সহানুভূতিশীলা আৰু বুদ্ধিমতী। ৰূপাই জন্ম-ৰহস্য জানি হতাশাত ভুগি আত্মহননৰ পথ বাছিবলৈ খোজোঁতে তাইয়ে তাক সাহস আৰু সান্ত্বনা দিয়ে। জীৱনৰ শেষ মুহূৰ্তলৈকে তাই ৰূপাইৰ প্ৰতি অনুৰাগী হৈ থাকে। শেষত কপিলীৰ বুকুত জাঁপ দি তাইৰ কৰুণ পৰিণতি ঘটে।
বেথাৰাম পণ্ডিত,
উত্তৰঃ বেথাৰাম পণ্ডিত: বেথাৰাম পণ্ডিত হৈছে গাঁৱৰ পাঠশালাৰ শিক্ষক। তেওঁ বহু বছৰ ধৰি গাঁওখনত থাকি শিক্ষাৰ পোহৰ বিলাই আহিছে। সীমিত সুবিধা আৰু নানা সমস্যাৰ মাজতো তেওঁ নিষ্ঠাৰে ল’ৰা-ছোৱালীক শিক্ষা দিছিল। দেশপ্ৰেমিক মনোভাৱৰ বাবে তেওঁ গান্ধীজীৰ আন্দোলনত অংশগ্ৰহণ কৰি কাৰাবাস খাটে আৰু জেলতে মৃত্যুবৰণ কৰে। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত বিদ্যালয়খনো কিছুদিনৰ বাবে বন্ধ হৈ পৰে।
ধীৰচিং,
উত্তৰঃ ধীৰচিং: ধীৰচিং ৰূপাইৰ পালক পিতৃ। তেওঁ সৎ, পৰিশ্ৰমী আৰু দায়িত্বশীল ব্যক্তি। সন্তান নথকাৰ বাবে কপিলীৰ বানত উটি অহা কেঁচুৱা ৰূপাইক ঘৰত আনি নিজৰ সন্তানৰ দৰে লালন-পালন কৰিছিল। ৰূপাইৰ প্ৰতি তেওঁৰ আন্তৰিক স্নেহ আৰু দায়িত্ববোধ স্পষ্টভাৱে প্ৰকাশ পাইছে। ১৯৩৪ চনৰ ভয়ংকৰ বানৰ পিছত হোৱা বেমাৰত আক্ৰান্ত হৈ তেওঁৰ মৃত্যু ঘটে।
গোসাঁই পুখুৰী,
উত্তৰঃ গোসাঁই পুখুৰী: গোসাঁই পুখুৰী উপন্যাসখনৰ এক উল্লেখযোগ্য স্থান। বহু পুৰণি এই পুখুৰীটোক কেন্দ্ৰ কৰি গাঁওবাসীৰ মাজত নানা কাহিনী, লোকবিশ্বাস আৰু ৰহস্য জড়িত হৈ আছে। ওখ পাৰ, ঘন গছ-গছনি আৰু নিৰ্জন পৰিবেশে পুখুৰীটোক অধিক ৰহস্যময় কৰি তুলিছে। কাহিনীৰ বিভিন্ন গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনাৰ লগতো এই পুখুৰীৰ সম্পৰ্ক আছে।
ভাঙুৰী ভকত।
উত্তৰঃ ভাঙুৰী ভকত: ভাঙুৰী ভকত হৈছে গাঁৱৰ এজন উদাৰমনা আৰু সংস্কৃতিপ্ৰেমী ব্যক্তি। তেওঁৰ কোনো সন্তান নাছিল, কিন্তু গাঁওবাসীৰ প্ৰতি তেওঁৰ মৰম আৰু দায়িত্ববোধ গভীৰ। তেওঁ ৰূপাইক গীত-মাত শিকাইছিল আৰু ভাওনা-নামঘৰ আদিৰ কামত আগ্ৰহেৰে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ৰূপাইয়ে গাঁৱৰ স্কুল পুনৰ খোলাৰ চেষ্টা কৰোঁতে ভাঙুৰী ভকতেই প্ৰথমে উৎসাহ আৰু সহায় আগবঢ়াইছিল।
১৩। নৱকান্ত বৰুৱাৰ প্ৰথম উপন্যাসখনৰ নাম কি?
উত্তৰঃ কপিলীপৰীয়া সাধু।
১৪। কোনখন উপন্যাসৰ বাবে নৱকান্ত বৰুৱাই সাহিত্য একাডেমীৰ বঁটা লাভ কৰিছিল?
উত্তৰঃ ককাদেউতাৰ হাড়।
১৫। ৰূপাইহঁতৰ গাঁওখনৰ নাম কি আছিল?
উত্তৰঃ ভুৰবন্ধা।
১৬। ৰূপাইক পাঠশালা স্কুলত পঢ়োৱা পণ্ডিতজনৰ নাম কি?
উত্তৰঃ বেথাৰাম পণ্ডিত।
১৭। তিলক গোঁসাইৰ ঘৰ কোন গাৱঁত আছিল?
উত্তৰঃ পোতনি গাৱঁত।
১৮। সুধাংশু বাবু কোন?
উত্তৰঃ এজন সত্যাগ্রহী।
১৯। ৰূপাইয়ে নিজৰ গাৱঁৰ স্কুলখনলৈ কাক শিক্ষকতা কৰিবলৈ মাতি আনিছিল?
উত্তৰঃ তিলক গোঁসাইৰ ভতিজাক বসু গোঁসাইক।
২০। ‘কপিলীপৰীয়া সাধু’ উপন্যাসত কোন সময়ৰ কাহিনী বর্ণনা কৰা হৈছে?
উত্তৰঃ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সময়ৰ।
২১। “মই শিচ ভজাবলৈ এৰিলো নহয় বজা, এজনৰ শিচহে।”- কথাষাৰ কোনে, কাক কৈছিল?
উত্তৰঃ তিলক গোঁসাইয়ে ৰূপাইক কৈছিল।
২২। ৰূপাইয়ে বৃত্তি পৰীক্ষা দিবলৈ আহি ক’ত আছিল?
উত্তৰঃ নগাৱঁৰ বঙালী উকীল এজনৰ ঘৰত আছিল।
২৩। বেথাৰাম পণ্ডিতৰ আচল ঘৰ ক’ত?
উত্তৰঃ জাগীত।
২৪। ‘কপিলী পৰীয়া সাধু’ উপন্যাসত বর্ণিত বানপানীৰ দৃশ্য তোমাৰ নিজৰ ভাষাৰে বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰঃ নৱকান্ত বৰুৱাৰ ‘কপিলীপৰীয়া সাধু’ উপন্যাসখনত কপিলী নদীৰ বানপানীৰ ভয়ংকৰ আৰু ধ্বংসাত্মক ৰূপ অত্যন্ত বাস্তৱসন্মতভাৱে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। উপন্যাসিকগৰাকীয়ে বানপানীৰ ফলত গাঁওবাসীয়ে সন্মুখীন হোৱা দুখ-কষ্ট, আৰ্থিক ক্ষতি আৰু মানসিক যন্ত্ৰণাৰ এক জীৱন্ত ছবি অংকন কৰিছে।
খাচীয়া আৰু জয়ন্তীয়া পাহাৰত হোৱা প্ৰচণ্ড বৰষুণৰ ফলত কপিলী নদীৰ পানী অস্বাভাৱিকভাৱে বৃদ্ধি পায়। নদীৰ পাৰ ভাঙি পানী গাঁও, পথাৰ, বাৰীত সোমাই পৰে। কিছু সময়ৰ ভিতৰতে সেউজীয়া পথাৰ আৰু জনবসতিপূৰ্ণ অঞ্চলসমূহ বিশাল জলৰাশিত পৰিণত হয়। চোতাল, ঘৰ-দুৱাৰ, গছ-গছনি সকলো পানীৰ তলত ডুব যায়। মানুহে আশ্ৰয়ৰ বাবে ওখ ঠাই বা গছৰ ওপৰত উঠিবলৈ বাধ্য হয়। গৃহপালিত জীৱ-জন্তু উটি যায়, ভঁৰালৰ খাদ্যশস্য নষ্ট হয় আৰু বহু পৰিয়াল নিঃস্ব হৈ পৰে।
১৯৩৪ চনৰ ভয়াবহ বানৰ বৰ্ণনাত লেখকে বিশেষ সংবেদনশীলতা প্ৰদৰ্শন কৰিছে। চাৰিওফালে কেৱল পানী আৰু পানী-গাঁওসমূহৰ কোনো চিন-মোকাম নাথাকে। মানুহে খাদ্যৰ অভাৱত কচু, ঢেকীয়া আদি খাই জীৱনধাৰণ কৰে। যোগাযোগ ব্যৱস্থা সম্পূৰ্ণৰূপে ব্যাহত হয়; আলি-দোমোজা ভাঙি যায়, নাও চলোৱাও বিপদজনক হৈ উঠে। এই পৰিস্থিতিয়ে মানুহৰ জীৱনক অতি কৰুণ কৰি তোলে।
বানপানীৰ এক হৃদয়স্পৰ্শী দৃশ্য হৈছে সোণপাহী আৰু তাইৰ দেউতাকৰ অৱস্থা। প্ৰবল বানৰ মাজত তেওঁলোকে গছৰ ডালত আশ্ৰয় লৈ জীৱন ৰক্ষাৰ চেষ্টা কৰিছিল। অসহায় পিতৃয়ে নিজৰ কন্যাক চাদৰেৰে গছত বান্ধি ৰাখিছিল যাতে তাই পানীত উটি নাযায়। এই দৃশ্যই বানৰ বিভীষিকা আৰু মানুহৰ অসহায় অৱস্থাৰ এক মাৰ্মিক ছবি পাঠকৰ মনত অংকিত কৰে।
লেখকে কেৱল প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগৰ কথাই কোৱা নাই, বানৰ পিছত সৃষ্টি হোৱা সামাজিক সমস্যাসমূহৰ দিশতো আলোকপাত কৰিছে। বানপীড়িতসকলৰ সহায়ৰ বাবে বিভিন্ন সংস্থা আৰু চৰকাৰৰ পৰা ৰিলিফ আহিলেও তাৰ সঠিক ব্যৱহাৰ বহু সময়ত নহয়। কিছুমান সুযোগসন্ধানী লোকে সাহায্য সামগ্ৰী আত্মসাৎ কৰি নিজৰ স্বাৰ্থ পূৰণ কৰে। ফলত যিসকল লোকৰ প্ৰকৃত সহায়ৰ প্ৰয়োজন, তেওঁলোকে যথাযথ সাহায্য লাভ নকৰে। এই বাস্তৱ সমস্যাবোৰো উপন্যাসখনত স্পষ্টভাৱে প্ৰতিফলিত হৈছে।
সামগ্ৰিকভাৱে ‘কপিলীপৰীয়া সাধু’ত বানপানীৰ ধ্বংস, মানুহৰ দুৰ্দশা, সহমৰ্মিতা, সংগ্ৰাম আৰু সমাজৰ বিভিন্ন দিশৰ এক গভীৰ আৰু বাস্তৱধৰ্মী চিত্ৰ অংকিত হৈছে। নৱকান্ত বৰুৱাৰ সূক্ষ্ম পৰ্যবেক্ষণশক্তি আৰু শক্তিশালী বৰ্ণনাশৈলীয়ে এই অংশক উপন্যাসখনৰ অন্যতম স্মৰণীয় দিশ হিচাপে গঢ়ি তুলিছে।
Note: If you find any mistakes in this CHAPTER, please let us know or correct them yourself. Thank you.